Divan-ı Harb-i Örfi Eserinin Telif Gayesi ve Mukaddeme
Mukaddeme ve Eserin Telif Amacı
Bediüzzaman Hazretlerinin “İki Mekteb-i Musibetin Şehadetnamesi veya Divan-ı Harb-i Örfi” isimli eseri, 31 Mart 1909’da kurulan askeri sıkıyönetim mahkemesinde yapılan yargılaması sırasındaki müdafaası ve Hürriyetin hakikatını ifade eden makalelerini havi bir eserdir.
Bu müdafaa, idam edilmiş on beş kişinin darağacında asılı bulunduğu ve mahkeme salonundan görüldüğü ağır bir hengamda yapılmıştır. Üstad Hazretleri, hakikat ve Şeriat’ın müdafaasından zerrece taviz vermeyerek hakikatleri bütün çıplaklığıyla söylemekten çekinmemiştir.
Eser, ilk defa 1909 ve ardından 1910 yıllarında neşredilmiş; 1954 yılında ise bizzat Bediüzzaman Hazretleri tarafından tashih edilerek tekrar neşredilmiştir. Yeniden neşredilmesinin sebebini eserin başına yazdırdığı mektubunda şöyle ifade etmiştir:
"Yarım asır evvel tab'edilen bu müdafaayı şimdi bu asra daha muvafık gördük. Güya o zamandan elli sene sonra bir hiss-i kabl-el vuku' ile bir nevi ihbar-ı gaybî olarak hayat-ı içtimaiyeyi alâkadar eden çok hakikatlara temas ettiğinden neşredildi."
Bu müdafaaname sadece suçlamalara cevap değil; şeriata, terakkiye, matbuatın vazifesine ve hürriyet-i şer’îye dair bugün için de yol gösterici mahiyette mühim ikaz ve dersler niteliğindedir.